5651 sayılı "İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun", internet hizmeti veren herkese belirli kayıt yükümlülükleri getirir. Bu yükümlülükler, hizmeti kimin ve nasıl verdiğine göre değişir. Bu yazıda iki yaygın durumu ele alıyoruz: aboneye internet veren servis sağlayıcılar ve otel, kafe, yurt gibi toplu kullanım sağlayıcılar.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir. Güncel mevzuatı ve BTK düzenlemelerini kontrol etmenizi öneririz.

Erişim sağlayıcılar

Abonelerine internet erişimi sunan ISP ve WISP'ler kanun kapsamında erişim sağlayıcıdır. Kanun, erişim sağlayıcıların sundukları hizmete ilişkin trafik bilgilerini bir yıldan az ve iki yıldan fazla olmamak üzere yönetmelikte belirlenen süre boyunca saklamasını ve bu bilgilerin doğruluğunu, bütünlüğünü ve gizliliğini sağlamasını şart koşar.

Pratikte bu, "belirli bir anda belirli bir IP adresini hangi abone kullanıyordu?" sorusunun yanıtlanabilmesi demektir. CGNAT kullanan bir ağda bu soru IP'ye ek olarak port bilgisini de gerektirir; çünkü aynı public IP aynı anda onlarca abone tarafından kullanılır.

CGNAT'ta nasıl karşılanır?

  • Port block allocation: Her aboneye ayrılan port bloğu ve atanma–bırakılma zamanı kaydedilir. Sorgudaki public IP, port ve zaman bilgisiyle ilgili abone bulunur.
  • Deterministik NAT: Mapping kuralı matematiksel olduğundan, kural ve abone–private IP eşleşmesi saklanarak geri izleme yapılır.
  • Abone session kayıtları: BNG tarafında session başlangıç ve bitiş zamanları ile abone–private IP eşleşmesi tutulur.

Toplu kullanım sağlayıcılar

Kişilere belirli bir yerde internet erişimi sunan otel, kafe, yurt, hastane, AVM gibi işletmeler toplu kullanım sağlayıcıdır. Bu işletmelerin yükümlülükleri temel olarak şunlardır:

  • Erişimi sağlayan iç ağdaki IP dağıtım kayıtlarını (hangi cihaza hangi iç IP'nin ne zaman verildiği) elektronik ortamda tutmak,
  • Bu kayıtları bir yıl süreyle saklamak,
  • Kayıtların doğruluğunu, bütünlüğünü ve gizliliğini sağlamak; bunun için kayıtları zaman damgası ile imzalamak,
  • Konusu suç oluşturan içeriklere erişimi önleyici tedbirleri (içerik filtreleme) almak.

Kayıtların kişiyle ilişkilendirilebilmesi için kullanıcı doğrulaması önemlidir. SMS doğrulaması, kimlik bilgisi veya otellerde oda numarası ile soyadı eşleşmesi yaygın yöntemlerdir.

Pratik kontrol listesi

  • Kimin hangi IP'yi ne zaman kullandığı her an sorgulanabiliyor mu?
  • CGNAT varsa port bilgisi kayıtlara dâhil mi?
  • Kayıtlar zaman damgasıyla imzalanıyor mu, değiştirilmedikleri doğrulanabiliyor mu?
  • Saklama süresi ve otomatik silme kuralı tanımlı mı?
  • Kayıtlara erişim yetkisi sınırlı mı, kimin eriştiği izleniyor mu? (KVKK)
  • Resmi bir talep geldiğinde kayıtlar hızlıca ve doğru formatta dışa aktarılabiliyor mu?

CoreGate ile

CoreGate CGNAT ve BNG, abone session ve port bloğu kayıtlarını otomatik tutar; CoreGate Hotspot Gateway, misafir ve öğrenci session'larını SMS, kimlik veya PMS doğrulamasıyla ilişkilendirir ve kayıtları zaman damgasıyla imzalayarak saklar. Saklama süreleri ve dışa aktarım merkezi yönetim sisteminden yönetilir.